به نعمت هاى آن - انجاميد و هم انواعى از استثمار انسان به وسيله انسان ديگرى را كه برادر اوست پديد آورد . زيرا وابستگى پديده انسان به زمين و ثروت هاى آن ، او را بر آن داشت كه برادر خويش را قربانى نمايد و او را از موقعيت شريك خود ، به صورت ابزار خويش در آرد . ولى شرقيان ، در نتيجه تاريخشان كه رنگ دينى دارد ، خلق و خوئى متفاوت با انسان اروپائى دارند ، زيرا انسان شرقى به وسيله پيام هاى آسمانى پرورش يافته و در سرزمين هاى آن زيسته و با دست اسلام از يك پرورش طولانى دينى گذر كرده و به مقتضاى سرشت خود پيش از آن كه به زمين بنگرد ، آسمان را نگاه مىكند و پيش از آن كه در برابر ماديات و محسوسات پايبند شود و احساس مسئوليت نمايد خود را در برابر جهان غيب پايبند و مسئول مى شناسد . همين دلباختگى ژرف به جهان ناديده - پيش از جهان ديدنى - است كه خود را در زندگى مسلمانان در عرصه انديشه نشان مىدهد و موجب مىشود كه تكيه گاه انديشه در جهان اسلام عبارت از قلمروهاى عقلى معرفت بشرى باشد ، نه قلمروهائى كه با واقعيت محسوس سروكار دارد . اين غيب گرائى ژرف در بافت انسان شرقى مسلمان ، انگيزه اى است براى كاسته شدن از نيروى ماديات در تحريك انسان مسلمان و براى كاهش از استعداد آن براى شوراندن و به تكان آوردن او و اين موضوع ، انسان را در جهان اسلام بر آن مى دارد كه چون از انگيزه هاى معنوى براى جوشش با ماده و تشويق به بهره بردارى